به‌روزرسانی: ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶

در کانادا هم مشاور مهاجرت دارای پروانه و هم وکیل مهاجرت می‌توانند در ازای دستمزد در درخواست‌های اداره مهاجرت کانادا (IRCC) به شما کمک کنند. مشاوران از کالج مشاوران مهاجرت و شهروندی (CICC) پروانه می‌گیرند و وکلا از انجمن حقوقی استان یا قلمرو. انتخاب درست به پرونده شما بستگی دارد: این‌که ممکن است کار به دادگاه بکشد یا نه، آیا حوزه‌های دیگر حقوقی هم درگیرند، و به چه کسی برای توضیح روشن پرونده اعتماد دارید.

چه کسانی در کانادا اجازه دارند برای کمک مهاجرتی پول بگیرند؟

ماده ۹۱ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (IRPA) نمایندگی یا مشاوره در امور مهاجرت در ازای دریافت دستمزد را جرم می‌داند، مگر برای این گروه‌ها:

  • وکلای عضو انجمن حقوقی یک استان یا قلمرو کانادا، و سردفتران عضو Chambre des notaires du Québec
  • سایر اعضای انجمن حقوقی، از جمله پارالیگال‌ها (IRCC توضیح می‌دهد که این مورد درباره پارالیگال‌های انتاریو است که از انجمن حقوقی انتاریو پروانه دارند)
  • اعضای کالج مشاوران مهاجرت و شهروندی کانادا (CICC)

IRCC می‌گوید اگر از نماینده دستمزدبگیر غیرمجاز استفاده کنید، چه داخل کانادا و چه خارج از آن، ممکن است درخواست شما برگردانده یا رد شود. منظور از دستمزد هر نوع پرداخت یا جبرانی است، نه فقط پول نقد. صفحه آشنایی با نمایندگان در وب‌سایت IRCC این قاعده را توضیح می‌دهد.

مشاور مهاجرت دارای پروانه (RCIC) کیست؟

مشاور مهاجرت دارای پروانه کانادا (Regulated Canadian Immigration Consultant یا RCIC) از CICC پروانه می‌گیرد؛ نهادی که بر اساس قانون فدرال College of Immigration and Citizenship Consultants Act ایجاد شده است. این کالج از ۲۳ نوامبر ۲۰۲۱ جایگزین نهاد قبلی (ICCRC) شد. استانداردهای ورود و آموزش را تعیین می‌کند، آیین رفتار حرفه‌ای را اجرا می‌کند و به شکایت‌ها رسیدگی می‌کند.

در فهرست عمومی کالج، کلاس پروانه هر مشاور نوشته شده است. تا نوامبر ۲۰۲۶ این کلاس‌ها عبارت‌اند از:

  • RCIC (سطح L1 و L2): مشاورانی که در درخواست‌های IRCC مشاوره و نمایندگی می‌کنند. L1 دارنده پروانه جدید در دوره راهنمایی سال اول است و دامنه کارش مانند L2 است.
  • RCIC-IRB (سطح L3): همان دامنه L2، به‌علاوه صلاحیت نمایندگی نزد هیئت مهاجرت و پناهندگی (IRB).
  • RISIA (سطح L4 و L5): مشاوران مهاجرتی دانشجویان بین‌المللی که با دانشجویان کار می‌کنند.

کار مشاوران بر مهاجرت و شهروندی متمرکز است. بسیاری از آن‌ها برنامه‌ها و فرم‌های IRCC را به‌خوبی می‌شناسند و مشاور دارای پروانه برای بسیاری از درخواست‌ها انتخابی مشروع است.

وکیل مهاجرت کیست؟

وکیل مهاجرت وکیلی است که از انجمن حقوقی استان یا قلمرو پروانه دارد و در حوزه مهاجرت و شهروندی کار می‌کند. در انتاریو، وکلا از انجمن حقوقی انتاریو (Law Society of Ontario) پروانه می‌گیرند و با عنوان Barrister and Solicitor پذیرفته می‌شوند. وکیل باید مدرک حقوق و مراحل صدور پروانه انجمن را بگذراند و سپس از قواعد رفتار حرفه‌ای انجمن پیروی کند، از جمله قواعد رازداری، تعارض منافع و نگهداری پول موکل در حساب امانی (trust).

وکیل همان کارهای مشاور را در پرونده‌های IRCC انجام می‌دهد. افزون بر آن، وکیل می‌تواند در دادگاه فدرال که تصمیم‌های IRCC و IRB را بازبینی می‌کند وکالت کند و درباره حوزه‌های دیگر حقوقی که گاهی با مهاجرت گره می‌خورند، مانند اتهام کیفری، حقوق خانواده یا امور تجاری، مشاوره بدهد.

مشاور مهاجرت یا وکیل مهاجرت: مقایسه کنار هم

پرسشمشاور دارای پروانه (RCIC)وکیل (انتاریو)
چه نهادی پروانه می‌دهد؟کالج مشاوران مهاجرت و شهروندیانجمن حقوقی انتاریو
محل استعلام پروانهفهرست عمومی CICCLawyer and Paralegal Directory انجمن حقوقی
درخواست‌های IRCCبلهبله
جلسات هیئت مهاجرت و پناهندگی (IRB)بله، با پروانه RCIC-IRB (L3)بله
بازبینی قضایی در دادگاه فدرالخیربله
مشاوره در سایر حوزه‌های حقوقیخیربله
مرجع شکایتکالجانجمن حقوقی

ردیف دادگاه فدرال از ماده ۱۱۹ آیین دادرسی دادگاه‌های فدرال می‌آید: هر فرد می‌تواند خودش اقدام کند یا وکیل (solicitor) نماینده او باشد.

برای شرایط شما کدام لازم است؟

پاسخ واحدی وجود ندارد و هر دو می‌توانند به‌خوبی به شما کمک کنند. این پرسش‌ها در تصمیم‌گیری کمک می‌کنند:

  • آیا ممکن است پرونده به دادگاه برسد؟ اگر ریجکتی (رد درخواست) داشته‌اید و ممکن است بخواهید بازبینی قضایی بگیرید، طبق ماده ۷۲ قانون، درخواست اجازه دادگاه برای موضوعات داخل کانادا ظرف ۱۵ روز و برای موضوعات خارج از کانادا ظرف ۶۰ روز باید ثبت شود. در دادگاه فدرال فقط خود شما یا وکیل می‌توانید اقدام کنید.
  • آیا حوزه حقوقی دیگری هم درگیر است؟ اتهام یا محکومیت کیفری، جدایی یا حضانت، یا خرید کسب‌وکار می‌تواند بر گزینه‌های مهاجرتی اثر بگذارد. وکیل می‌تواند درباره هر دو طرف مشاوره بدهد.
  • آیا جلسه‌ای در IRB دارید؟ پرونده‌های پناهندگی، اعتراض به رد اسپانسرشیپ و جلسات عدم پذیرش در IRB رسیدگی می‌شوند. وکیل یا دارنده پروانه RCIC-IRB می‌تواند آن‌جا نماینده شما باشد.
  • آیا درخواست ساده و مدارک کامل است؟ بسیاری از افراد برای درخواست‌های معمولی از مشاور دارای پروانه، وکیل یا هیچ نماینده‌ای استفاده نمی‌کنند.
  • آیا موضوع را به زبان شما توضیح می‌دهند؟ فهمیدن پرونده خودتان مهم است، هر کسی را که انتخاب کنید.

اگر ریجکتی گرفته‌اید، صفحه ریجکتی و اعتراض گزینه‌ها را توضیح می‌دهد.

پیش از استخدام هر نماینده‌ای این‌ها را بپرسید

  • آیا پروانه دارید، از کدام نهاد، و شماره پروانه شما چیست؟
  • آیا نام شما در فرم معرفی نماینده (IMM 5476) من نوشته می‌شود؟
  • چه کسی واقعاً روی پرونده من کار می‌کند؟
  • دقیقاً چه کارهایی شامل است و چه چیزی هزینه جدا دارد؟
  • آیا پیش از پرداخت، قرارداد کتبی دریافت می‌کنم؟
  • نقاط ضعف پرونده من چیست؟

IRCC هشدار می‌دهد که مراقب کسی باشید که به پرسش‌هایتان جواب نمی‌دهد، و همچنین نماینده‌ای که در فرم خود را بدون دستمزد معرفی می‌کند ولی بعد پول می‌گیرد.

درباره اپلای تو کانادا

اپلای تو کانادا به سرپرستی نسیبه مهرپویان، وکیل (Barrister and Solicitor) دارای پروانه از انجمن حقوقی انتاریو، فعالیت می‌کند. ما کادر حقوقی هستیم که از دفتر تورنتو به فارسی و انگلیسی کار می‌کنیم. ما در اکسپرس انتری، اسپانسرشیپ خانواده، ورک پرمیت و ویزای تحصیلی، شهروندی و ریجکتی همراه شما هستیم. صفحه درباره ما را ببینید.

با کادر حقوقی ما صحبت کنید. برای رزرو وقت مشاوره با ما تماس بگیرید: تلفن یا واتس‌اپ +1 (647) 271-1646، ایمیل info@applytocanada.com، یا فرم ارزیابی رایگان را پر کنید. راه‌های دیگر ارتباط در صفحه تماس با ما آمده است.

پرسش‌های متداول

مشاور مهاجرت بهتر است یا وکیل مهاجرت؟

هیچ‌کدام برای همه بهتر نیست. هر دو اگر پروانه معتبر داشته باشند، می‌توانند درخواست‌های IRCC را آماده و ثبت کنند. وکیل افزون بر آن می‌تواند در دادگاه فدرال اقدام کند و در سایر حوزه‌های حقوقی مشاوره بدهد؛ این موضوع وقتی مهم است که پرونده ممکن است به دادگاه برسد یا مسئله کیفری، خانوادگی یا تجاری در کار باشد. در هر حال، اول پروانه را بررسی کنید و قرارداد کتبی بخواهید.

مشاور مهاجرت چه کاری انجام می‌دهد؟

مشاور مهاجرت دارای پروانه درباره برنامه‌های مهاجرت و شهروندی کانادا مشاوره می‌دهد، درخواست‌ها را آماده و به IRCC ارسال می‌کند و از طرف موکل با IRCC مکاتبه می‌کند. دارندگان پروانه RCIC-IRB می‌توانند نزد هیئت مهاجرت و پناهندگی هم نمایندگی کنند. مشاوران دانشجویی (RISIA) با دانشجویان بین‌المللی کار می‌کنند. همه باید از CICC پروانه داشته باشند.

آیا RCIC وکیل است؟

خیر. RCIC مشاور مهاجرت دارای پروانه از کالج مشاوران مهاجرت و شهروندی کاناداست. وکیل از انجمن حقوقی استان یا قلمرو پروانه دارد. آنچه یک نفر اجازه دارد برای شما انجام دهد را پروانه او تعیین می‌کند، نه عنوان شغلی یا تحصیلاتی که از آن نام می‌برد. هر نوع پروانه را می‌توانید در فهرست عمومی مربوط به آن بررسی کنید.

پارالیگال مهاجرت کیست؟

در انتاریو، پارالیگال‌ها از انجمن حقوقی انتاریو، همان نهادی که به وکلا پروانه می‌دهد، پروانه می‌گیرند. IRCC پارالیگال‌های انتاریو را که عضو معتبر انجمن هستند در فهرست نمایندگان مجاز دستمزدبگیر آورده است. دامنه کار پارالیگال محدودتر از وکیل است. اگر قصد دارید با پارالیگال کار کنید، پروانه او را در فهرست وکلا و پارالیگال‌های انجمن بررسی کنید.

فرق lawyer و attorney در کانادا چیست؟

در کاربرد روزمره کانادا واژه lawyer به کار می‌رود. در انتاریو وکلا با عنوان Barrister and Solicitor پروانه می‌گیرند، یعنی هم می‌توانند در دادگاه حاضر شوند و هم مشاوره حقوقی بدهند. واژه attorney بیشتر در آمریکا رایج است. در کبک، سردفتران عضو Chambre des notaires du Québec هم می‌توانند نماینده دستمزدبگیر مهاجرتی باشند.

هزینه مشاور یا وکیل مهاجرت در کانادا چقدر است؟

قیمت ثابتی وجود ندارد. حق‌الزحمه به نوع درخواست، پیچیدگی شرایط، تعداد اعضای خانواده و وجود جلسه دادرسی یا پرونده دادگاهی بستگی دارد. پیش از پرداخت، مبلغ و کارهای شامل آن را کتبی بخواهید. هزینه‌های دولتی IRCC جداست و در وب‌سایت canada.ca آمده است، و ممکن است مالیات HST بر دستمزد خدمات حرفه‌ای در انتاریو اعمال شود.

آیا مشاور مهاجرت می‌تواند در دادگاه فدرال نماینده من باشد؟

خیر. طبق ماده ۱۱۹ آیین دادرسی دادگاه‌های فدرال، هر فرد می‌تواند خودش اقدام کند یا وکیل نماینده‌اش باشد. اگر بخواهید با بازبینی قضایی به ریجکتی اعتراض کنید، به وکیل نیاز دارید یا باید خودتان اقدام کنید. مهلت درخواست اجازه دادگاه سخت‌گیرانه است: ۱۵ روز برای موضوعات داخل کانادا و ۶۰ روز برای موضوعات خارج از کانادا.

آیا مشاور مهاجرت می‌تواند در هیئت مهاجرت و پناهندگی نماینده من باشد؟

بله، اگر پروانه مناسب داشته باشد. در فهرست عمومی کالج، کلاس پروانه هر مشاور مشخص است. کلاس L3 یا RCIC-IRB همان دامنه کار RCIC کامل را دارد، به‌علاوه صلاحیت نمایندگی نزد IRB. وکلای دارای پروانه از انجمن حقوقی هم می‌توانند در IRB نمایندگی کنند. پیش از جلسه، اطلاعات فهرست عمومی را بررسی کنید.

آیا استفاده از کارگزار خارج از کانادا که پروانه ندارد امن است؟

اگر به او پول بدهید، نه. قانون کانادا درباره نمایندگان دستمزدبگیر داخل و خارج کانادا اعمال می‌شود و IRCC می‌گوید ممکن است درخواستی را که با نماینده غیرمجاز ثبت شده برگرداند یا رد کند. به این افراد گاهی «مشاور شبح» (ghost consultant) می‌گویند، چون نامشان را در فرم‌ها نمی‌نویسند. هر کمک‌کننده دستمزدبگیر را اول در فهرست CICC یا انجمن حقوقی بررسی کنید.

آیا وسط پرونده می‌توانم از مشاور به وکیل تغییر دهم؟

بله. IRCC اجازه می‌دهد هر زمان با ارسال فرم جدید معرفی نماینده (IMM 5476) از طریق فرم آنلاین خود، نماینده را تغییر دهید یا لغو کنید. از نماینده فعلی کپی کامل همه مدارک ثبت‌شده و نامه‌های IRCC را بخواهید تا نماینده جدید سابقه کامل پرونده را ببیند.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره مهاجرت به کانادا است و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. شرایط هر پرونده متفاوت است. برای بررسی شرایط خود با ما تماس بگیرید و وقت مشاوره رزرو کنید.